Rối loạn cương là tình trạng phổ biến ở nam giới trung niên và lớn tuổi. Nhiều người chọn mua sản phẩm “tăng cường sinh lý cấp tốc” vì tiện lợi và sự kín đáo. Tuy nhiên, điều đáng lo hiện nay là có nhiều các sản phẩm trôi nổi, quảng cáo sai sự thật, có thể chứa thuốc cấm. Với người đang điều trị tim mạch hoặc tăng huyết áp, sự thiếu minh bạch này có thể dẫn đến tụt huyết áp nguy hiểm do tương tác thuốc ngoài ý muốn.

Cấp cứu do uống viên cường dương kèm thuốc đau tim
Một người đàn ông 52 tuổi ở TP HCM nhập viện trong tình trạng choáng váng, tim đập nhanh sau khi sử dụng một sản phẩm được quảng cáo là “thảo dược tăng cường sinh lý tác dụng nhanh” mua trên mạng. Theo người nhà, khoảng một giờ sau khi uống, ông xuất hiện hoa mắt, cảm giác bứt rứt, người lâng lâng và khó đứng vững.
Do có tiền sử đau thắt ngực và đang điều trị bệnh tim mạch, ông cho rằng triệu chứng liên quan đến tim nên ngậm nitroglycerin – loại thuốc giãn mạch được bác sĩ kê trước đó để xử trí khi có cơn đau ngực. Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện mà nặng hơn. Ông vã mồ hôi, mặt tái, mạch nhanh và phải được đưa đi cấp cứu.
Tại bệnh viện, bác sĩ ghi nhận huyết áp bệnh nhân chỉ còn 90/58 mmHg, nhịp tim 112 lần mỗi phút. Các chỉ số cho thấy tình trạng hạ huyết áp rõ rệt. Sau khi khai thác tiền sử và loại trừ các nguyên nhân cấp tính khác, bác sĩ nhận định đây là tình huống phù hợp với tương tác giữa thuốc nitrate và nhóm hoạt chất ức chế phosphodiesterase-5 (PDE5) – nhóm hoạt chất thường có trong thuốc điều trị rối loạn cương.
Điểm đáng chú ý là bệnh nhân không hề nghĩ mình đã dùng thuốc cường dương. Ông tin rằng đó là sản phẩm thảo dược nên không lường trước nguy cơ tương tác với thuốc tim mạch đang sử dụng.
Tại sao dùng thảo dược chứa chất cấm lại nguy hiểm với người bệnh tim mạch?
Các thuốc cường dương được trộn vào các loại “thảo dược không rõ nguồn gốc thường là thuốc điều trị rối loạn cương nhóm ức chế PDE5 như sildenafil hoặc tadalafil. Các thuốc này có cơ chế làm giãn mạch — chính là cơ chế giúp cải thiện lưu lượng máu. Trong khi đó, thuốc nitrate như nitroglycerin cũng làm giãn mạch để giảm gánh nặng cho tim trong cơn đau thắt ngực. Khi hai cơ chế này cộng hưởng mạnh, huyết áp có thể giảm đột ngột, gây ra tình trạng hạ huyết áp đáng kể.
Theo Hiệp hội Tim mạch Hoa Kỳ (AHA), nitrate chống chỉ định khi dùng cùng với thuốc PDE5 và còn phải cách nhau một khoảng thời gian tối thiểu (24 giờ với sildenafil và 48 giờ với tadalafil) do nguy cơ hạ huyết áp nghiêm trọng. Rất may các hiệp hội này nhấn mạnh đến mức độ nguy cơ của tương tác này trong hướng dẫn điều trị.
Ở người khỏe mạnh, tụt huyết áp có thể chỉ gây choáng nhẹ. Nhưng với người có bệnh nền tim mạch, tăng huyết áp, hoặc đang dùng thuốc tim mạch khác, tụt huyết áp đột ngột có thể có hậu quả nặng hơn:
- Giảm tưới máu cơ tim
- Gia tăng nguy cơ đau thắt ngực
- Ngất, rối loạn nhịp
- Làm nặng tình trạng tim mạch vốn đã có
Trong trường hợp xấu, có thể dẫn đến nhồi máu cơ tim hoặc tai biến tim mạch
Điểm đáng kể ở các trường hợp cấp cứu như người đàn ông 52 tuổi là họ không hề biết đã uống hoạt chất tương tự thuốc kê đơn. Việc vô tình kết hợp với thuốc nitrate chỉ vì tin rằng sản phẩm là thảo dược đã gây ra tình huống hiểm nghèo mà họ không lường trước.
Cách nhận diện sản phẩm tăng cường sinh lý đáng tin
Trên thị trường hiện nay, không khó để tìm thấy các sản phẩm được quảng cáo “tăng cường sinh lý cấp tốc”, “tác dụng sau 30 phút”, “không tác dụng phụ”. Tuy nhiên, theo các chuyên gia y tế, hiệu quả tức thì và cam kết tuyệt đối thường là dấu hiệu cần thận trọng.
Để giảm rủi ro, người tiêu dùng nên lưu ý một số điểm sau:
Thứ nhất, kiểm tra rõ nguồn gốc xuất xứ.
Sản phẩm cần ghi đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, đơn vị chịu trách nhiệm, địa chỉ cụ thể, số công bố và tem nhãn theo quy định. Những sản phẩm không xác định được nơi sản xuất, chỉ bán qua mạng xã hội hoặc website không chính thống tiềm ẩn nhiều nguy cơ.
Thứ hai, thành phần phải được công bố minh bạch.
Danh mục thành phần cần ghi rõ từng hoạt chất, hàm lượng cụ thể, không ghi chung chung như “chiết xuất thảo dược quý” hoặc “công thức gia truyền”. Việc minh bạch thành phần giúp người dùng và bác sĩ đánh giá được nguy cơ tương tác thuốc nếu đang điều trị bệnh lý khác.
Thứ ba, ưu tiên sản phẩm được phân phối ổn định qua hệ thống nhà thuốc.
Những sản phẩm đã lưu hành nhiều năm, được phân phối tại các nhà thuốc đạt chuẩn, có hồ sơ công bố và được kiểm soát theo quy định thường có độ tin cậy cao hơn so với sản phẩm chỉ bán online hoặc qua hình thức xách tay.
Thứ tư, cảnh giác với quảng cáo “hiệu quả tức thì”
Các sản phẩm thảo dược thường tác động từ từ, cần thời gian sử dụng liên tục mới thấy hiệu quả. Nếu một sản phẩm quảng cáo là “thảo dược hoàn toàn” nhưng lại cam kết tác dụng gần như ngay lập tức, người tiêu dùng nên thận trọng.
Hiệu quả xuất hiện sau 15 – 30 phút thường là đặc trưng của các hoạt chất giãn mạch mạnh như silldenafil hoặc tadalafil. Vì vậy, sản phẩm gắn mác thảo dược nhưng hứa hẹn hiệu quả cấp tốc có thể tiềm ẩn nguy cơ chứa hoạt chất tương tự thuốc cường dương — đặc biệt rủi ro với người đang điều trị tim mạch hoặc tăng huyết áp.
Đối với người đang điều trị tim mạch, tăng huyết áp hoặc dùng thuốc nitrate, việc đọc kỹ thành phần và trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng bất kỳ sản phẩm hỗ trợ sinh lý nào là cần thiết. Sự thận trọng này không chỉ để tránh tác dụng phụ thông thường, mà để phòng ngừa những tương tác thuốc có thể gây tụt huyết áp nguy hiểm.
Thảo dược thường cho hiệu quả theo thời gian, không thể tác dụng tức thì như thuốc giãn mạch. Khi một sản phẩm vừa quảng cáo “tự nhiên hoàn toàn” vừa hứa hẹn kết quả ngay lập tức, đó là dấu hiệu cần cân nhắc. Chọn sản phẩm minh bạch thành phần, có nguồn gốc rõ ràng và được phân phối chính thống là cách bảo vệ sức khỏe, đặc biệt với người đang điều trị tim mạch hoặc huyết áp.


