Tăng 13 kg trong một năm, người phụ nữ mắc suy giãn tĩnh mạch

   Nhiều người nghĩ rằng tăng cân chỉ khiến quần áo chật hơn, việc đi lại nặng nề hơn hoặc làm tăng nguy cơ mỡ máu, tăng huyết áp. Thế nhưng ít ai biết rằng mỗi kilogram dư thừa còn tạo thêm áp lực lên hệ tĩnh mạch ở đôi chân – bộ phận đang ngày đêm làm nhiệm vụ đưa máu ngược về tim. Khi áp lực ấy kéo dài, những biểu hiện tưởng chừng đơn giản như nặng chân, mỏi chân hay phù mắt cá có thể là dấu hiệu cho thấy hệ tĩnh mạch đang dần quá tải.

Giãn tĩnh mạch sau tăng 13 kg trong một năm

   Bà Minh (65 tuổi, TP HCM) không nghĩ rằng việc tăng cân nhanh trong một năm lại kéo theo hàng loạt vấn đề sức khỏe. Từ mức 62 kg, cân nặng của bà tăng lên 75 kg, tương đương tăng thêm 13 kg chỉ trong vòng 12 tháng.

   Ban đầu, bà chỉ cảm thấy đau nhức đầu gối khi đi lại và cho rằng đó là hệ quả bình thường của tuổi tác. Thế nhưng theo thời gian, cơ thể xuất hiện thêm nhiều dấu hiệu bất thường như phù nề, sưng tím vùng bàn chân, căng tức chân khi di chuyển, dễ hụt hơi và nhanh mệt hơn trước.

   Khi đến thăm khám tại Bệnh viện, bà được TS.BS Lâm Văn Hoàng, Trưởng khoa Nội tiết - Đái tháo đường, đánh giá tình trạng béo phì độ I với chỉ số BMI 29,3. Kết quả xét nghiệm cũng cho thấy mỡ nội tạng của bà tăng khoảng 1,5 lần so với ngưỡng an toàn. Đáng chú ý, chỉ số mỡ máu toàn phần lên tới 240 mg/dL, cao hơn đáng kể so với mức được xem là an toàn dưới 200 mg/dL.

    Không chỉ đối mặt với rối loạn mỡ máu, bà Minh còn được chẩn đoán mắc suy giãn tĩnh mạch chi dưới - một bệnh lý khá phổ biến nhưng thường bị bỏ qua ở giai đoạn đầu.

   Theo TS.BS Lâm Văn Hoàng, tuổi tác, tình trạng tăng cân nhanh và những thay đổi nội tiết theo thời gian có thể làm rối loạn chuyển hóa, thúc đẩy tích tụ mỡ và làm giảm khối lượng cơ. Khi trọng lượng cơ thể tăng lên đáng kể, áp lực dồn xuống hai chân cũng tăng theo. Các tĩnh mạch phải chịu sức ép kéo dài, khiến các van tĩnh mạch suy yếu dần và khả năng đưa máu từ chân trở về tim bị ảnh hưởng.

   Bác sĩ cũng cho biết béo phì không chỉ tạo áp lực cơ học lên hệ tuần hoàn mà còn khiến tim và hệ mạch máu phải làm việc nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu nuôi dưỡng cơ thể. Theo thời gian, máu dễ bị ứ đọng ở chi dưới, làm tăng nguy cơ suy giãn tĩnh mạch. Bên cạnh đó, tình trạng thừa cân còn đi kèm phản ứng viêm mạn tính trong cơ thể, góp phần gây tổn thương thành mạch và thúc đẩy bệnh tiến triển nhanh hơn.

   Câu chuyện của bà Minh không phải trường hợp cá biệt. Trong thực tế, nhiều người chỉ chú ý đến những hệ lụy quen thuộc của tăng cân như đau khớp, tăng huyết áp hay mỡ máu cao mà chưa nhận ra rằng hệ tĩnh mạch cũng đang âm thầm chịu thêm áp lực mỗi ngày. Chính vì vậy, những biểu hiện như nặng chân, mỏi chân, phù mắt cá hay căng tức bắp chân thường bị bỏ qua cho đến khi bệnh đã tiến triển rõ rệt.

Phương pháp phục hồi đôi chân khoa học và hiệu quả

   Đối với người bị suy giãn tĩnh mạch do tăng cân, việc chỉ dùng các loại thuốc giảm đau hay kem bôi mát ngoài da chỉ là giải pháp tạm thời, không giải quyết được gốc rễ của bệnh. Người bệnh cần thực hiện một kế hoạch điều trị toàn diện bao gồm kiểm soát cân nặng, thay đổi chế độ ăn và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ. 

• Tập luyện đúng cách để giảm cân: Việc giảm cân là bắt buộc để giải phóng áp lực cho đôi chân. Tuy nhiên, người bệnh không nên chọn các môn thể thao có lực dằn xóc mạnh lên chân như chạy bộ, nhảy dây hay tập thể dục nhịp điệu. Những môn này sẽ làm khớp gối và tĩnh mạch bị tổn thương nặng hơn. Thay vào đó, bơi lội hoặc đi bộ dưới nước là lựa chọn tốt nhất. Khi ở dưới nước, sức nâng của nước giúp cơ thể không phải chịu sức nặng của cân nặng, đồng thời áp lực nước giúp ép vào tĩnh mạch để hỗ trợ đẩy máu về tim. Ngoài ra, đi bộ nhẹ nhàng trên đường bằng phẳng hoặc đạp xe chậm cũng giúp cơ bắp chân co bóp tốt hơn. 
• Chế độ ăn giảm mỡ và bảo vệ mạch máu: Người bệnh cần kiêng tuyệt đối các loại đồ ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, mỡ động vật và hạn chế ăn nhiều tinh bột, đồ ngọt để hạ mỡ máu. Thay vào đó, nên ăn nhiều các loại rau xanh, bông cải xanh và các loại quả mọng như dâu tây, việt quất. Các loại thực phẩm này chứa nhiều chất flavonoid. Đây là chất có khả năng làm tăng độ bền, độ đàn hồi của thành mạch máu, giúp tĩnh mạch giảm bị co giãn và chống viêm rất tốt. 
• Thay đổi thói quen sinh hoạt và tư thế hàng ngày: Để giảm thiểu tối đa hiện tượng máu chảy ngược và tích tụ ở cẳng chân, người bệnh cần tuyệt đối tránh thói quen ngồi bắt chéo chân, khoanh chân hoặc đứng, ngồi một chỗ quá lâu. Đặc biệt, khi nằm nghỉ ngơi hoặc đi ngủ vào ban đêm, người bệnh nên kê một chiếc gối mềm dưới chân sao cho chân cao hơn tim khoảng 15 - 20 cm.

   Đôi chân là bộ phận gánh vác toàn bộ trọng lượng của cơ thể trong mọi hoạt động hàng ngày. Giữ gìn cân nặng hợp lý và bảo vệ đôi chân ngay từ hôm nay chính là cách đơn giản nhất để duy trì một cuộc sống khỏe mạnh, thoải mái khi về già.